021-22399108 | 021-22399409 | 09122256524

سلامت نیوز :  محصولات تراریخته حدود ۲۰ سالی است که وارد سبد غذایی خانواده های ایرانی شده است و این در حالی است که اطلاع رسانی های مناسبی در مورد آن انجام نشده است و نگرانی هایی زیادی در مورد خطرات محصولات تراریخته برای سلامت انسان، محیط زیست، منابع طبیعی و ذخایر ژنتیکی وجود دارد. اگرچه موافقان و مخالفانش، هرکدام دلایلی برای صحت ادعاهایشان دارند. اما نکته جالب در این میان، این است که به تازگی برخی افراد چه در سخنان خود و چه در رسانه ها اعلام می کنند هیچ گونه محصول تراریخته ای در سفره غذایی مردم کشور وجود ندارد.‏ 

به گزارش سلامت نیوز بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت تراریخته به گیاهان، جانوران یا موجودات میکروسکوپی گفته می شود که ترکیب ژنتیکی آن ها (دی ان ای) به طریقی تغییر یافته که در طبیعت از راه جفت گیری یا نوترکیبی طبیعی اتفاق نمی افتد. میزان دیدگاه ها و پژوهش های مستند بر مفید یا مضر بودن استفاده از این محصول با یکدیگر برابر است. ‏ 

کارشناسان معتقدند،آمار ضدونقیضی درباره تولید محصولات تراریخته در ایران وجود دارد. به طوری که در دهه۸۰ تولیداتی از این محصولات در ایران داشته ایم و پژوهشگرانی ادعا کرده اند که ۴۷درصد از برنج های موجود در بازار (ایرانی و خارجی) تراریخته بوده اند. 

اگر چه وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که تا به حال هیچ مجوزی برای تولید محصولات دستکاری شده ژنتیکی داده نشده است. اما گزارش هایی وجود دارد که بدون رعایت اصول آزمایش های میدانی، بذر محصولات دستکاری شده در ایران کشت می شود و بذر این محصولات به وسیله حشرات و پرندگان به نقاط دیگر نیز منتقل می شوند و بدون اینکه اطلاع داشته باشیم، کشور را دربر می گیرد. ‏ 

محصولات تراریخته و انواع آن ‏ 

دکتر علی کرمی ـ استاد دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) و متخصص بیوتکنولوژی پزشکی در مورد محصولات تراریخته می گوید: زمانی که دانش فن آوری زیستی یا تکنولوژی توسعه پیدا کرد. دانشمندان زمانی که به اطلاعات ژنوم یا ‏‎ DNA‎موجودات زنده دسترسی پیدا کردند نظریه ای را عملی کردند که تراریخته نام گرفت. 

آنان برای تولید محصولات کشاورزی و مقابله با آفات از سموم شیمیایی از این روش استفاده کردند. برای اولین بار دانشمندان آمریکایی این روش را انجام دادند و ژنی را از یک موجود بیگانه وارد یک گیاه کردند. که بعد ها متوجه خطر ناک و سرطان زا بودن آن محصولات شدند. ‏ 

وی با بیان این مطلب محصولات غذایی کشاورزی و دامی که شما از بازار تهیه می کنید ۳ نوع هستند و الان مشکل ما در جامعه این است که بیشتر مواد اصلاح شده است نه تراریخته می افزاید: این ۲ نوع محصول با هم فرق دارند و متاسفانه اطلاعات مردم هم در این زمینه بسیار کم است. 

واقعیت این است که محصولات اصلاح شده از ۱۰۰۰ سال پیش از طریق پیوند محصولات کشاورزی وجود داشته که امروزاین کار به شکل علمی و در موسسه اصلاح بذر و نباتات انجام می شود این محصولات نه تنها هیچ مشکلی ندارند بلکه از نظر سلامت هم اصلاح شده و مانند محصولات طبیعی هستند. 

در محصولات اصلاح شده ما ژن را وارد گیاه نمی کنیم بلکه خود بذر را از درون اصلاح می کنیم اما در محصولات تراریخته ژن بیگانه را می گیریم و روی آن دست کاری ژنتیکی انجام می دهیم که در نهایت منجر به دست کاری درطبیعت می شود. میکروبی به نام باسیلوس تراژنیک وجود دارد که در طبیعت در برکه های آب وجود دارد و سمی تولید می کند که حشرات را از بین می برد. 

این میکروب در برکه ها جلوی زاد و ولد حشرات را می گیرد به طوری که اگرنبود حشرات کره زمین را از بین می بردند و این در حالی است که این سم نوعی آفت کش است که دانشمندان تا ۳۰ سال قبل نمی توانستند ژن آن را شناسایی کنند. زمانی که توانستند این ژن را در داخل گیاه شناسایی کنند آنرا به روش های مهندسی ژنتیک جدا سازی کردند و اسمش را همبیتی گذاشتند. 

بعد ها ژن را با دستکاری ژنتیکی وارد ساختار ژنتیکی ذرت کردند و نام آن را ‏GMO‏ یا موجودات دست کاری شده ژنتیکی (ترا ریخته) گذاشتند. این محصول با محصولات اصلاح شده تفاوت دارد. زیرا که یک ژن باکتری که هیچ ربطی به ذرت ندارد و بیگانه است را وارد ژنوم ذرت، برنج و کلزا می کنند. ‏ 

این متخصص بیوتکنولوژی پزشکی با بیان این مطلب که در حال حاضر هم حدود ۲۰ سال است که از محصولات تراریخته استفاده می کنیم خاطر نشان می کند: پشت قوطی های روغن نباتی ها نوشته شده است کلزای دستکاری شده ژنتیکی و این در حالی است که این محصولات در تمام فروشگاه های ما وجود دارند. 

کسانی که از ۲۰ سال قبل محصولات ترا ریخته را وارد کشور کرده اند تا به امروز صد ها میلیارد سود کرده اند وبه مردم هیچ اطلاعاتی در مورد این محصول نداده اند. این در حالی است که امروزه مردم دنیا محصولات ترا ریخته را به علت مضر بودنشان مصرف نمی کنند. دانشمندان اروپایی متوجه شدند که آمار سرطان، بیماری های قلبی عروقی و نازایی به علت استفاده از این محصولات افزایش یافته است از اینرو جلوی مصرف این محصولات گرفته شد. در چند سال اخیر آمار زوج های نابارور زیاد شده است به طوری که برخی از استان های شمالی کشور رتبه اول نازایی را به خود اختصاص داده اند و بسیاری از جوانان هم دچار مشکلات باروری شده اند. ‏ 

مضرات استفاده از محصولات تراریخته 

دکتر کرمی در مورد مضرات استفاده از محصولات ترا ریخته می افزاید: ۲۰ سال پیش زمانی که استفاده از محصولات تراریخته شروع شد از آن به عنوان انقلاب سبز کشاورزی نام می برند و شعارمی دانند که گیاه خودش مقاوم است و نیازی به سم پاشی ندارد. این در حالی بود که سم درون گیاه جایگزین می شد و وقتی وارد بدن می شد عوارض زیادی را به جا می گذاشت. 

دانشمندان برای اینکه عوارض این محصولات را ثابت کنند تحقیقی را انجام دادند آنان در آزمایشگاه به طور تجربی به گروهی از موش ها سویا و ذرت تراریخته دادند و به گروه دیگر هم ذرت و سویای طبیعی دادند. بعد از ۲ سال نتایج آسیب شناسی نشان داد موش هایی که با محصولات ترا ریخته تغذیه شده اند در بدنشان غددی تولید شده است و اولین جایی که بر اثر مصرف محصولات تراریخته دچار آسیب می شود دستگاه گوارش است که باعث التهاب معده می شود. 

در حال حاضر بسیاری از مردم مبتلا به ریفلاکس معده شده اند آمار دختران جوانی که مبتلا به انواع کیست ها شده اند روبه فزونی است. اگرچه بی خطر است ولی نرمال نیست. در حال حاضر سرطان گوارش و سینه در جامعه ما بیداد می کند به طوریکه سرطان گوارش رتبه اول مرگ و میر ایرانیان را بعد از سکته های قلبی عروقی به خود اختصاص داده است. 

علیرغم همه این عوارض متاسفانه ۲ سال است که عده ای سود جو این محصولات را به خورد مردم می دهند. این در حالی است که مردم حق دارند بدانند چه چیزی مصرف می کنند. امروزه در بسیاری از کشورهای دنیا از محصولات تراریخته استفاده نمی شود و کشت آنها ممنوع شده است زیرا که می دانند برای سلامتی انسان، محیط زیست و ذخایر ژنتیکی خطرناک هستند. ‏ 

وی در مورد ازبین رفتن ذخایر ژنتیکی خاطر نشان می کند: سابقه کشاورزی در ایران به حدود ۷ هزار سال گذشته بر می گردد و این در حالی است که امروزه بسیاری از بذر های بومی ما دارند از بین می روند. کود هایی به بازار آمده اند که یکساله نارنگی می دهند و نهال درخت گردوی آمریکایی جایگزین درختان گردوی ما شده است که قدمتی ۴ هزار ساله دارند. 

من مخالف استفاده از محصولات خوب نیستم اما باید از ذخایر ملی مان حراست کنیم. براستی چرا وقتی که کشورهای اروپای جلوی واردات این محصولات را گرفته اند براحتی وارد کشور ما می شود به طوری که حتی خوراک دام های ما ترا ریخته است.‏ 

این استاد دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) با بیان این مطلب که بیشترین استفاده از محصولات ترا ریخته در حوزه پزشکی است و نمی توان گفت علم بدی است ولی شمشیر دو لبه است از اینرو باید از آن درست استفاده شود یاد آوری می کند: این علم امروزخیلی پیشرفت کرده است به طوری که به ابراز اقتدار تبدیل شده است اگر از این علم درست استفاده شود باعث رونق کشور و در غیر این صورت باعث صدمه به جامعه می شود. ‏ 

وی در پاسخ به این پرسش که مردم باید چکار کنند می گوید: خوشبختانه آگاهی مردم نسبت به این محصولات بیشتر شده است و ما استادان را در سرتاسر کشور بسیج کرده ایم که جلوی استفاده از این محصولات را بگیرند. ما راهکاری را اتخاذ کردیم که بر اساس آن قانونی در مجلس تصویب و اجرایی شود که واردات کشت و مصرف محصولات ترا ریخته در کشور ممنوع شود. 

بزرگترین کار خانه های ترا ریخته در آمریکا و سوئیس است اما ۱۵ سال است که در این کشورها هیچ کس حق کاشت تراریخته را ندارد. زیرا آنان به این نتیجه رسیده اند که این محصولات ضرر دارند. آنان بذر این محصولات را به کشور های آفریقایی،ایران، هند و پاکستان می فروشند در حالیکه اگر خوب است چرا خودشان کشت نمی کنند ما پیشنهاد داده ایم که ۵ سال این محصولات را کشت نکنیم. 

در حال حاضر روغن نباتی سویا وارداتی و کلزای وارداتی تراریخته است. برخی از برنج های وارداتی ما ترا ریخته هستند و این در حالی است که در کشور ما کشت ترا ریخته ممنوع و هیچ کس حق کشت ندارد و در حال حاضر تنها محصول ترا ریخته که مجوزکشت در کشور را دارد پنبه است که قرار است سال ۹۸ کاشته شود. 

دکتر کرمی با بیان این مطلب که برنج غذای استر اتژیک در ایران است می افزاید: غذای اصلی مردم ایران برنج و غذای اصلی مردم آمریکا گوشت،ذرت و سیب زمینی است. خوشبختانه برنج ایرانی ترا ریخته نیست ولی مردم باید از مصرف روغن و دیگر محصولات ترا ریخته خودداری کنند. سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی از مهر ماه امسال از تمام تولید کننده های محصولات غذایی خواسته است که از آرم محصولات تراریخته که یک دایره سیاه رنگ است که وسطش تراریخته نوشته شده است استفاده کنند از اینرو هیچ محصول ترا ریخته در کشور نباید بدون بر چسب باشد. 

خوشبختانه آگاهی مردم باعث شده است که مردم به سمت محصولات سالم و ارگانیک بروند. مردم باید مراقب محصولات تقلبی ارگانیک باشند زیرا عده ای از افراد سود جو محصولاتی را به عنوان ارگانیک در فروشگاه ها عرضه می کنند که نه تنها آرم و مجوز ندارند بلکه فاقد برچسب سلامت هم هستند. برچسب فقط متعلق به محصولات سالم است. زنگ خطر در زمینه محصولات تراریخته به صدا درآمده و باید رسانه ها شفاف سازی کنند و این حق مردم است که بدانند چه می خورند. 

‏ارگانیک ها از تراریخته ها خطرناک ترند ‏ 

دکتر بهزاد قره یاضی ـ رئیس انجمن ایمنی زیستی هم درباره محصولات ارگانیک هم می گوید: سم گلایفوسیت در محصولات تراریخته به کار رفته است که این سم سالم ترین سم موجود در دنیاست، به گونه ای که سمیت آن کمتر از نمک طعام است. بر این اساس گلایفوسیت که برای علف کشی استفاده می شود، احتمال ندارد کشنده باشد و اجلاس مشترک فائو و بهداشت جهانی نتیجه گیری کرده است که گلایفوسیت احتمال ندارد برای انسان ریسک سرطان زایی در پی داشته باشد. 

وی با تاکید بر این که محصولات تراریخته و ارگانیک به دنبال تغییر طعم محصولات نیستند، می افزاید: قیمت محصولات ارگانیک از قیمت سایر محصولات کشاورزی بالاتر است و چون تولید آنها مشکل و گران است، به این دلیل که اگر بر روی زمینی که قرار است محصولات ارگانیک تولید شود، کود و یا سم استفاده شود، به مدت سه سال نباید کاشت انجام شود. 

رئیس انجمن ایمنی زیستی با اشاره به دلایل محال بودن تولید ارگانیک برنج یاد آوری می کند: پیوستگی مزارع برنج در شمال کشور موجب شده تا آب یک مزرعه وارد سایر مزارع دیگر شود در حالی که در همه مزارع از سم برای از بین بردن آفات استفاده شده است. از این رو اگر مزرعه ای بخواهد تولید ارگانیک برنج داشته باشد، باید جلوی ورود آب مزرعه ای که سم خورده، گرفته شود. 

نتایج مقالات متعددی نشان می دهد که احتمال سرطان زا بودن آفلاتوکسین موجود در محصولات ارگانیک بیشتر از سرطان زایی محصولات غیرارگانیک است. از آنجا که سم به محصولات ارگانیک زده نمی شود، ممکن است آفات از این محصولات تغذیه کنند. تغذیه آفات از محصولات کشاورزی سوراخی را ایجاد می کند که این سوراخ مرکز رشد قارچ است. همین قارچ به آفلاتوکسین و سرطان منجر می شود. خوشبختانه همکاری های خوبی از سوی مسئولان بویژه نمایندگان مجلس در زمینه محصولات تراریخته انجام شده است اما بایستی بیشتر تلاش شود زیرا این موضوع به سلامت جامعه ارتباط مستقیم دارد.‏ 

مضرات محصولات تراریخته 

‏ـ واکنش آلرژیک : دستکاری ژنتیکی باعث ایجاد پروتئین هایی در گیاه یا جانور جدید می شود که ممکن است برای بدن انسان به عنوان عامل بیگانه شناسایی شده و منجر به ایجاد واکنش آلرژیک شود. 

‏ـ نامناسب برای محیط زیست: بقایای این جانداران برای محیط زیست نامناسب است و تا مدت ها به صورت مخفی در طبیعت باقی می ماند. 

‏ـ کاهش تنوع زیستی: تغییرات ژنتیکی باعث آسیب به برخی ارگانیسم ها (مانند آفات و حشرات) در اکوسیستم می شود و از تنوع زیستی آن ها می کاهد. 

‏ـ کاهش کارایی آنتی بیوتیک ها : به دلیل تغییرات ژنتیکی، این محصولات به ویروس ها و باکتری ها مقاوم می شوند؛ خاصیت آنتی بیوتیکی خود را در بدن اعمال می کنند و از کارایی آنتی بیوتیک های دارویی می کاهند. 

‏ـ طعم غیر متداول: به دلیل تغییر در ساختار این محصولات، طعم متفاوتی خواهند داشت. 

‏ـ نامناسب از جهت تغذیه ای برای انسان ها: این محصولات باعث ایجاد بیماری های جدید در انسان می شوند و در بسیاری از گونه های حیوانات مانند موش ها و پروانه ها باعث مرگ شده اند. 

‏ سلاح بیولوژیک: بسیاری از کشورها از این محصولات به عنوان سلاح بیولوژیک برعلیه دشمنان خود استفاده می کنند.